Maart 2026

Gids voor een gezonde leefomgeving

Strategisch thema informatiegestuurde aanpak

De gemeente Nijmegen wil meer aandacht geven aan gezondheid bij het inrichten van de openbare ruimte. Daarom maakten de GGD en de gemeente samen een gids. Per wijk staat daarin welke maatregelen helpen om de leefomgeving gezonder te maken. De wijken Lindenholt en Hatert/Grootstal zijn als eerste onderzocht.

Patrick Klaassen, adviseur gezonde leefomgeving GGD Gelderland-Zuid en Rebecca Kramer, gezondheidsmakelaar GGD Gelderland-Zuid

"In de gids brengen we het sociale en fysieke domein samen.”

Patrick Klaassen, adviseur gezonde leefomgeving bij de GGD, vertelt hoe de gids is gemaakt: “We begonnen met informatie uit de stadsdeelprogrammering van Nijmegen. Daar hoorden ook gegevens uit de gezondheidsmonitors van de GGD bij. Daarna spraken we met mensen uit de wijken. Zo maakten we kaarten waarop te zien is waar knelpunten en kansen liggen. Bijvoorbeeld voor wandelen en ontmoeten, bewegen, veilig fietsen en gezond eten. In de gids brengen we onze kennis van het sociale en fysieke domein samen.”

Contact met de wijk

Wat heeft een gezond leefomgeving nodig? Patrick keek vooral naar regels, richtlijnen en ontwerpprincipes. Voor de sociale kant werkte hij nauw samen met zijn collega Rebecca Kramer. Als gezondheidsmakelaar weet zij wat er speelt in de wijken en wat inwoners nodig hebben om gezond te blijven. Rebecca: “We wilden van inwoners zelf horen wat hun wensen zijn. Ik heb verschillende groepen bereid gevonden om mee te denken, zoals een groep vrouwen met een migratieachtergrond en een seniorengroep van alleenstaande mannen. Dat ze zo enthousiast meededen, vond ik best bijzonder. Je vraagt deze mensen om na te denken over hun behoeften, terwijl vooral toekomstige bewoners er iets aan gaan hebben.”

Invloed van de omgeving

In landelijke rapporten, zoals de Volksgezondheid Toekomstverkenning en de landelijke Nota Gezondheidsbeleid, staat veel over de invloed van de leefomgeving op gezondheid. Terecht, vindt Patrick, want de omgeving bepaalt voor een groot deel hoe gezond mensen zijn. Zonder actie wordt de invloed van de omgeving steeds negatiever verwacht hij. “We hopen daarom dat deze aanpak een vaste manier van werken voor gemeenten wordt. Dat helpt inwoners op de lange termijn echt vooruit.” Hij vervolgt: “Door de contacten van Rebecca hebben we een sterk netwerk van partners in de stad opgebouwd. Samen met mijn kennis van de leefomgeving hebben we nu een werkwijze ontwikkeld die we ook in andere wijken kunnen gebruiken. De basis ligt er, we kunnen verder groeien.”

"We wilden van inwoners zelf horen wat hun wensen zijn.”

STRATEGISCHE THEMA’S

Informatiegestuurde aanpak als basis voor betrouwbare advisering

Adviseren over preventie en vormgeven van groepsgerichte preventie

Versterken samenwerking zorg en veiligheid ten behoeve van een betere inwonerondersteuning

Gezondheidsbescherming en -bevordering in het sociale en fysieke domein